Profesör Doktor Şeref Aktaş

Total kalça protezi

Total kalça protezi nedir ?

Kalça ekleminde uyumun bozulması, kireçlenme ve kıkırdak kaybı durumlarında öncelikle aktivite ile başlayan ağrı, kireçlenmenin ilerlemesi ile günlük aktiviteler sırasında da ortaya çıkarak hastaların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiler. Birçok hasta, ağrı ve eklemdeki hareket kısıtlılığından dolayı  severek yaptığı aktivitelerden vazgeçmek zorunda kalır. Azalan aktivite ile bireylerde kilo alma, hipertansiyon ve şeker hastalığı gibi yeni sorunlara yol açabilmektedir. Bu şekilde hastalarda bir kısır döngü oluşmaktadır. Bu döngüyü kırmaları için gerekli olan yürüyüş, fitness gibi aktiviteleri ağrı nedeni ile yapamama durumuna gelmektedirler. Bu hastalarda eğer kireçlenme ileri derecede ise eklem yüzeylerinde oluşan kıkırdak kaybı ile kemikler adeta birbirine sürtmekte ve hareketler kısıtlanmaktadır. Aktiviteleri bu denli kısıtlanan hastalarda çözüm, kalça protezi ameliyatı ile yıpranmış kalça eklemi kısımları çıkarılarak yeni bir kalça eklemine sahip olmaları sağlanmasıdır.  Total kalça protezi, iç-içe geçirilen metal ve plastik yuva ile metal bir top ve sap kısmından oluşan yapay kalça eklemine verilen isimdir.


Total kalça protezi ameliyatı hangi durumlarda uygulanır?

Total kalça protezi ameliyatı ağrı ve hareket kısıtlılığı nedeni ile kalça ekleminin işlevinde bozulma olduğu, eklemin fonksiyonunu kaybettiği durumlarda tercih edilir. Sıklıkla kalça eklemi kireçlenmesi dediğimiz koksartrozda uygulanır.

Bunun yanısıra, kalça protezi, eklem uyumunun bozulduğu femur başı avasküler nekrozları ve ileri yaştaki femur boyun kemiği kırıklarında uygulanabilir.

Total kalça prtotezi ameliyatı nasıl yapılır? Ameliyatın aşamaları nelerdir?

Total kalça protezi ameliyatı genel yada spinal/epidural anestezi ile yapılan bir ameliyattır. Total kalça protezi ameliyatında eklemin yıpranmış kıkırdak ve kemik kısımları çıkarılarak yerine total kalça protezi koyulur. Kalça protezi ameliyatı aşamaları aşağıda şematize edilmiştir:

Kalça artrozunda eklemin normal kıkırdak yapısının (sol üst resim) bozulduğu ve kıkırdak kaybı olduğu görülür (orta üst resim). Kalça protezi ameliyatında öncelikle artroz gelişmiş deforme olan femur başı kesilerek çıkarılır (sağ üst resim).

 

Asetabular yuvadan. özel asetabular reamer ile kıkırdak kalıntıları temizlenir ve asetabular komponent için yer hazırlanır (sol üst resim). Daha sonra femoral reamer ile femoral protez yeri hazırlanır (üst orta resim). Femoral protez yerleştirilmeye başlanır (sağ üst resim).

 

Femoral protez uygun boyutta hazırlanan yerde sıkı bir şekilde duracak  yerleştirilir (sol üst resim). Daha sonra femur başı küresel komponenti yerleştirilir (orta üst resim). Kalça protezinin asetabuler komponenti de daha önceden hazırlanan asetabuler yuvaya yerleştirilir (sağ üst resim).

 

Total kalça protezi

Metal asetabuler komponentin içine polietilen, metal yada seramik insert yerleştirilir (sol üst resim). Kalça eklemi yerine oturtularak protezin eklem hareket açıklığı boyunca uyumu test edilir (orta üst resim). En son çekilen radyografi ile protezin uyumu ve yerleşimi gözlenir (sağ üst resim).

Total kalça protezi başarılı bir operasyon mudur ?

Total kalça protezi ameliyatı usulune uygun yapıldığında en başarılı oropedik ameliyatlardan biridir. Ayrıca total kalça protezi Amerika Birleşik Devletleri ve Yurdumuzda en çok yapılan ortopedik ameliyatlardan biridir.

Total kalça protezinin ömrü ortalama ne kadardır ?

Total kalça protezlerinin ömrü günümüzde 25-30 yıla kadar çıktığı belirtilir. Total kalça protezi ameliyatında hedef hastaya ortalama 25 yıl ağrısız bir kalça eklemi sağlamaktır.

Kalça Protezi Ameliyatı süreci ve sonrası nasıl olmaktadır ?

Kalça Protezi ehil ellerde ortalama 1-1.5 saat sürmektedir. Ameliyat sonrası hastalar yaklaşık 4-5 gün hastanede kalmaktadırlar. Kalça Protezi ameliyatı uyguladığımız hastaları ameliyatı takip eden 1. günde ayağa kaldırmakta ve walker yada koltuk değneği ile yürümelerini sağlamaktayız. Hastanın yara bölgesinde kan birikimini önlemek için koyulan dren ameliyattan 24-48 saat sonra çıkarılmaktadır. Uyguladığımız protezin çimentolu olup olmamasına göre hastalar 1-3 hafta arasında değneklerden kurtulmaktadırlar. Ameliyatbölgesi dikişlerini ortalama 10. günde almaktayız. Hastalarımızın ameliyat sonrası dönemde alaturka tuvalet kullanmamalarını, namaz kılma gibi aktivitelerini oturarak yapmalarını ve bacak bacak üstüne atmamalarını önermekteyiz. Hastalarımızda 4 hafta süre ile kan sulandırıcı ilaç kullanmaktayız.

Total kalça protezi ameliyatının riskleri nelerdir ?

Total kalça protezi ameliyatı ensık yapılan ve en başarılı sonuçlar alınan ortopedik ameliyatlardan biridir. Buna rağmen mevcut risklerden haberdar olma karşılaşılması halinde başarılı sonuçlar alınmasına yardımcı olmaktadır.

  1. Anestezi ile ilgili olası riskler, bu konuda ameliyat öncesi mutlaka anestezi doktorrunuzdan detaylı bilgilendirme alınız.
  2. Bacak damarlarında pıhtı gelişmesi, bacakta şişme ve ağrı ile karekterizedir. Bunu önlemek için doktorunuz ameliyat sonrası bir süre kan sulandırıcı ilaç kullanmanızı isteyebilir.
  3. Gelişen bu pıhtının vücudun diğer yerlerine örneğin akciğerlere giderek oradaki damarları tıkaması oldukça ciddi problemlere yok açabilir. Akciğer damarlarındaki tıkanmanın en önemli bulgusu nefes darlığı, göğüste toplu iğne başı büyüklüğünde kırmızı döküntüler ve ağrıdır. Acil yaklaşım ve tanı ile başarılı sonuçlar alınır.
  4. Total kalça protezi ameliyat yerinde enfeksiyon. Bu durumda ameliyat yerinizde şişlik, ısı artışı ve kızarıklık görülür. Doktorunuz ilaç tedavisinin yanı sıra gerekli olgularda cerrahi tedavi önerebilir.
  5. Total kalça protezinin metal sap yada yuva kısmında gevşeme. Herşey yolunda giderken başlayan ağrı şeklinde görülür, ağrı sıklıkla aktivite ile olur. Doktorununz ek testler ve gerekli durumda cerrahi önerebilir.
  6. Kalça çıkığı. Bu riskten korunmak için mutlaka doktorunuzun önerdiği hareketleri yaparken önermediği posizyon ve hareketlerden kaçınmanız son derece önemlidir. Total kalça protezi ameliyatı sonrası olası bir çıkık durumunda sıklıkla genel anestezi ile protez tekrar yerine yerleştirilmektedir.

Prof.Dr.Şeref Aktaş, İstanbul Fulya’ daki özel muayenehanesinde çalışmaktadır. Prof.Dr.Şeref Aktaş’ a muayene olmak ve tedavinizin yapılmasını sağlamak için iletişim bilgilerimizdeki telefonları arayarak randevu alabilirsiniz.