Profesör Doktor Şeref Aktaş

Kırık kaynamaması, kaynama gecikmesi

Kırıkların bir çoğunda kaynama sorunsuz olarak gelişmektedir.

Bazen uygulanan tedaviye rağmen kırık uçları arasında kaynama olmaması göülmektedir. Bu duruma kaynamama yada gecikmiş kaynama denilmektedir.
(Nonunion, Psödoartroz)

Kırık kaynamama ya da gecikmiş kaynamada bahsetmek için belli bir sürenin geçmiş olması gerekmektedir. Bu süre kırıktan kırığa farklılık göstermektedir. Genel olarak kabaca 3-4 ay içimde herhangi bir kaynama bulgusu görülmez ise kaynamama yada gecikmiş kaynama durumundan bahsedilebilir.

Kırık kaynamaması, kaynama gecikmesi için gerekli koşullar

  • Kırık uçlarında Stabilite
    Kırık uçlarında hareketi önleyecek bir tespit uygulanması gerekir. Bunun için alçı, ortez,plak-vida, eksternal fiksatör uygulaması yada cerrahi çiviler kullanılabilmektedir.
  • Kırık uçlarının yeterli kanlanması
    Kırık uçları bölgesine yeterli dolaşım olmaması yada kırık uçlarında nekroz dediğimiz kemik ölümü durumlarında kaynamama görülebilir.
  • Beslenme
    Tüm yara iyileşmelerinde olduğu gibi kırık iyileşmesinde de yanlı beslenmelerden kaçınma ve dengeli beslenme ve yeterli vitaminlerin alınması önerilmektedir.

Kemik Kırıklarında Kaynamama ya Yol Açabilecek Risk Faktörleri:

  • Sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanılmasının kırık iyileşmesini olumsuz etkilediği bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Bu nedenle kırık tedavisi uygulanan hastaların sigara ve diğer tütün ürünlerinin kullanmamaları son derece önemlidir.
  • Kansızlık ve Şeker Hastalığı durumları da kaynamada gecikmeye neden olmaktadır. Bu durumda kırık iyileşme evresinde hastanın kansızlığının tedavisi ve şekerinin kontrol altında tutulması önerilir.
  • D Vitamini düşüklüğü, hipotirodi, beslenme bozuklukları da kırık iyileşmesini olumsuz yönde etkilemektedir.
  • Antiemflamatuvar ilaçlar, kortizon ve kemoterapi ajanlarının kullanımı da kırık iyileşmesine etki etmektedir.
  • Bunun yanısıra kırık bölgesinde enfeksiyon ve/veya vücud genel durumunu etkileyen sistemik enfeksiyonlarda kemik kaynamasını olumsuz yönde etkilemektedir.
  • Kaynama gecikmesinin en sık görüldüğü kemik kırıkları; el bileğindeki navikular kemik, femur başı ve boynu kırıklarıdır.Bunu tibia cisim kırıkları özellikle çevre yumuşak doku yaralanması varsa izlemektedir. Bazı kemiklerde ise kaynamama çok nadirdir. Buna örnek olarak ta ayak parmak kırıkları verilebilir. Kırık kaynamaması


Kırık Kaynamaması Bulguları

Uzun süre geçmesine rağmen kırık bölgesinde ağrı olması önemli bulgulardandır. Özellikle uzun kemik kırıklarında normalde olmayan anormal hareketlerin olması, kırık hattından tıkırtı şeklinden ses gelmesi şikayetleri gözlenebilmektedir. Kaynamama durumunda radyografiler incelendiğinde kırık uçlarında boşluk olduğu, kallus dediğimiz kaynama dokusunun hiç olmaması yada yetersiz olması görülebilir. Özellikle birkaç aylık seri radyografi tetkiklerinde iyileşme yönünde gelişmenin görülmemesi de tanı koydurucu olmaktadır.

Kırık Kaynamaması Tedavisi

Öncelikle; hasta ile ilgili beslenmenin dengeli olması, doktorun tedavi önerilerine uyması ve sigara yada diğer tütün ürünlerini kullanmaması sağlanmalıdır. Muayene ve radyolojik değerlendirmede bulgulara göre tedavi planlanmalıdır.

Kırıkta kaynama bulguları var ama yavaş ilerleme söz konusu ise ameliyatsız tedavi yöntemlerinden stimulasyon cihazları kullanılabilir. Bu cihazlar genelde pil ile çalışıp kırık bölgesini uyarmaktadırlar. Günde 20 dakika – bir kaç saat kullanılmaktadırlar.

 

Kırık bölgesinde boşluk var ise boşluğun kapatılması için plan yapılmalıdır. Örneğin intramedüller statik çivileme yapılmış kırıklarda üst yada alttaki kilit vidaları çıkarılarak çivi dinamize edilmelidir. Bu şekilde kırık uçlarının teması sağlanabilir. Bu yöntemle başarı olmaması durumunda internal fiksasyon yöntemi değiştirilebileceği gibi kemik grefti takviyesi de yapılabilir. Kemik greftleri otojen dediğimiz hastanın kendisinden alınan, allogreft dediğimiz kadavradan alınan greftler yada hayvanlardan alınan greftler ve bazen de greft yerine gecebilecek sentetik materyaller kullanılarak uygulanabilmektedir. Kemik grefti uygulanancak kırık uçlarının canlılığından emin olunmalıdır. Gerekirse uçtaki cansız kısımlar çıkarılmalıdır. Aradaki defektlerin çok fazla olduğu bazı durumlarda ise ilizarov gibi eksternal fiksatörler yardımı ile kemik segmentleri kaydırılarak ta defektler kapatılmaktadır.

 

Prof.Dr.Şeref Aktaş, İstanbul Fulya’ daki özel muayenehanesinde çalışmaktadır. Prof.Dr.Şeref Aktaş’ a muayene olmak ve tedavinizin yapılmasını sağlamak için iletişim bilgilerimizdeki telefonları arayarak randevu alabilirsiniz.

 

ortopedi.tv

Ortopedi TV – Prof. Dr. Şeref AKTAŞ – Ortopedik Hastalıklar Video sayfası

“Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.”